ЁЯУЕ рджैрдиिрдХ рдХрд░ंрдЯ рдЕрдлेрдпрд░्рд╕: 12 рдоाрд░्рдЪ 2026
1. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рджिрд╡рд╕ 2026: 19 рдоाрд░्рдЪ рдХो рд╣ोрдЧा рдоुрдЦ्рдп рдЖрдпोрдЬрди
рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рднрдЬрдирд▓ाрд▓ рд╢рд░्рдоा рдХी рдкрд╣рд▓ рдкрд░ рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рджिрд╡рд╕ 'рдЪैрдд्рд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдк्рд░рддिрдкрджा' (рд╣िंрджू рдирд╡ рд╡рд░्рд╖) рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ 19 рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХो рдордиाрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдЬाрд▓ौрд░ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ोрдЧा।
- рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдЕрд╡рдзि: 14 рдоाрд░्рдЪ рд╕े 19 рдоाрд░्рдЪ рддрдХ рд╕ाрдд рджिрд╡рд╕ीрдп рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдЪрд▓ेंрдЧे।
- рдоुрдЦ्рдп рдЖрдпोрдЬрди: 16 рдоाрд░्рдЪ рдХो рдмेрдгेрд╢्рд╡рд░ рдзाрдо (рдбूंрдЧрд░рдкुрд░) рдоें 'рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдЬрдирдЬाрддीрдп рдЧौрд░рд╡ рджिрд╡рд╕' рдордиाрдпा рдЬाрдПрдЧा।
-
Static GK Dose:
- рд╕्рдеाрдкрдиा: 30 рдоाрд░्рдЪ 1949 рдХो рд╡ृрд╣рдж् рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕ंрдШ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ुрдЖ рдеा।
- рдмेрдгेрд╢्рд╡рд░ рдзाрдо: рдЗрд╕े 'рдЖрджिрд╡ाрд╕िрдпों рдХा рдХुंрдн' рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬो рд╕ोрдо, рдоाрд╣ी рдФрд░ рдЬाрдЦрдо рдирджिрдпों рдХे рд╕ंрдЧрдо рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
- рдк्рд░рдердо рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी: рдкंрдбिрдд рд╣ीрд░ाрд▓ाрд▓ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी।
2. рдкрди्рдиाрдзाрдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡ рд╕рдо्рдоाрди рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ 2026
рд╣рдиुрдоाрдирдЧрдв़ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ीрдп рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХ рдЪेрддрдиा рднाрдЯी (CId-SSB рдЙрджрдпрдкुрд░ рдЬोрди) рдХो 'рдкрди्рдиाрдзाрдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡ рд╕рдо्рдоाрди рдкुрд░рд╕्рдХाрд░' рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।
- рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдорд╣िрд▓ा рдПрд╡ं рдмाрд▓ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рддрдеा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдоें рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдХाрд░्рдп рдХे рд▓िрдП।
- рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд░ाрд╢ि: ₹21,000 рдирдЧрдж, рдк्рд░рдоाрдг рдкрдд्рд░ рдФрд░ рд╕्рдоृрддि рдЪिрди्рд╣।
-
Static GK Dose (рдкрди्рдиाрдзाрдп рд╡िрд╢ेрд╖):
- рдкрди्рдиाрдзाрдп рдиे рдЕрдкрдиे рдкुрдд्рд░ рдЪंрджрди рдХा рдмрд▓िрджाрди рджेрдХрд░ рдоेрд╡ाрдб़ рдХे рдорд╣ाрд░ाрдгा рдЙрджрдпрд╕िंрд╣ рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХी рдеी।
- рд╡े рдЦींрдЪी рдЪौрд╣ाрди рд░ाрдЬрд╡ंрд╢ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдеीं।
3. рд╕рдорд░्рде 2.0 рдпोрдЬрдиा рдФрд░ рдЯेрдХ्рд╕рдЯाрдЗрд▓ рд╣рдм
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕рдорд░्рде 2.0 рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХेंрдж्рд░ों рдХो 'рдЯेрдХ्рд╕рдЯाрдЗрд▓ рд╣ाрдИрдЯेрдХ рд╣рдм' рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдЬрд▓्рдж рд╣ी 'рдЧौ рд╕ेрд╡ा рдиीрддि 2026' рд▓ाрдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдоें рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдоैрдирдЪेрд╕्рдЯрд░: рднीрд▓рд╡ाрдб़ा рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдирд╡ीрди рдоैрдирдЪेрд╕्рдЯрд░: рднिрд╡ाрдб़ी (рдЕрд▓рд╡рд░) рдХो рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдЧौ рд╕ेрд╡ा: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдЧोрдкाрд▓рди рд╡िрднाрдЧ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै।
4. рдмрдЬрдЯ 2026: рдирдП рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ
рдмрдЬрдЯ рдХे рдиौрд╡ें рд╕्рддंрдн (рд╣рд░िрдд рд╡िрдХाрд╕) рдХे рддрд╣рдд рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдирдП рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕ рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рдЧрдИ рд╣ै:
- рдЗрдХो рдкाрд░्рдХ: рдмрдиेрдб़ा (рднीрд▓рд╡ाрдб़ा)।
- рдиेрдЪрд░ рдкाрд░्рдХ: рдЯोрдбा рд░ाрдп рд╕िंрд╣ (рдЯोंрдХ)।
- рд╡ाрдЗрд▓्рдб рд▓ाрдЗрдл рд░ेрд╕्рдХ्рдпू рд╕ेंрдЯрд░: рд╕ांрдЪोрд░ (рдЬाрд▓ौрд░)।
- рдЙрдкрд░ेрдЯी рдХंрдЬрд░्рд╡ेрд╢рди рд░िрдЬрд░्рд╡: рд╢ाрд╣рдмाрдж, рдХिрд╢рдирдЧंрдЬ (рдмाрд░ां) рдоें рдЧ्рд░ाрд╕рд▓ैंрдб рд╡िрдХाрд╕।
-
Static GK Dose:
- рддाрд▓рдЫाрдкрд░ рдЕрднрдпाрд░рдг्рдп: рдЪूрд░ू (рдХृрд╖्рдг рдоृрдЧ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз)।
- рдХेрд╕рд░рдмाрдЧ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рдЕрднрдпाрд░рдг्рдп: рдзौрд▓рдкुрд░।
- рд╢ेрд░рдЧрдв़ рдЕрднрдпाрд░рдг्рдп: рдмाрд░ां (рд╕ांрдкों рдХी рд╢рд░рдгрд╕्рдерд▓ी)।
ЁЯПЫ️ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди GK рдбोрдЬ (рд╡िрдЧрдд рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░)
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдкрд╣рд▓ा рд╕्рдкाрдЗрд╕ рдкाрд░्рдХ: рдЬोрдзрдкुрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
- рд╕ंрдХрд░िрдпा рдиृрдд्рдп: рдпрд╣ рдХाрд▓рдмेрд▓िрдпा рдЬाрддि рдХा 'рдпुрдЧрд▓ рдиृрдд्рдп' рд╣ै рдЬो рдк्рд░ेрдо рдХрд╣ाрдиी рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рднाрд╖ा рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдЕрдХाрджрдоी: рдпрд╣ рдмीрдХाрдиेрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
- рдордХ्рдХा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдЬिрд▓े: рдЪिрдд्рддौрдб़рдЧрдв़, рднीрд▓рд╡ाрдб़ा рдФрд░ рдЙрджрдпрдкुрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ैं।
1. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдбीрдмीрдЯी (DBT) рд░िрдкोрд░्рдЯ: 126 рдпोрдЬрдиाрдПं рдкंрдЬीрдХृрдд
'рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा 2025-26' рдФрд░ рдбीрдмीрдЯी рднाрд░рдд рдкोрд░्рдЯрд▓ рдХे рддाрдЬ़ा рдЖंрдХрдб़ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдХुрд▓ 126 рд░ाрдЬ्рдп рдпोрдЬрдиाрдПं рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд▓ाрдн рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг (Direct Benefit Transfer) рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рджрд░्рдЬ рд╣ैं।
- рдк्рд░рдоुрдЦ рддрде्рдп: рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा 55 рдХेंрдж्рд░ीрдп рдк्рд░ाрдпोрдЬिрдд рдпोрдЬрдиाрдПं (CSS) рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं।
- рд╕ंрдЪाрд▓рди: рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдбीрдмीрдЯी рдХाрд░्рдпों рдХा рдоुрдЦ्рдп рдкрд░्рдпрд╡ेрдХ्рд╖рдг 'рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪिрд╡' (Chief Secretary) рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рдбीрдмीрдЯी рд╕рд▓ाрд╣рдХाрд░ рдмोрд░्рдб: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдЗрд╕рдХा рдЧрдарди 5 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2021 рдХो рд╣ुрдЖ рдеा।
- рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा: рдЗрд╕ рдмोрд░्рдб рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рд╣рдоेрд╢ा рд░ाрдЬ्рдп рдХे 'рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪिрд╡' рдХрд░рддे рд╣ैं।
- рдЙрдж्рджेрд╢्рдп: рд╕рд░рдХाрд░ी рд▓ाрдн рдХो рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдмिрдЪौрд▓िрдП рдХे рд╕ीрдзे рд▓ाрднाрд░्рдеी рдХे рдмैंрдХ рдЦाрддे рдоें рдкрд╣ुँрдЪाрдиा (рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा)।
2. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें 'рд╢्рд░ीрд░ाрдо рд╡ाрдЯिрдХा' рдХा рд╡िрдХाрд╕
рд╡рди рд╡िрднाрдЧ рдХी рдирдИ рдпोрдЬрдиा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬिрд▓े рдоें рджो 'рд╢्рд░ीрд░ाрдо рд╡ाрдЯिрдХा' рд╡िрдХрд╕िрдд рдХी рдЬाрдПंрдЧी। рдпрд╣ рдкूрд░्рд╡ рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рдХी рдЧрдИ 'рд▓рд╡рдХुрд╢ рд╡ाрдЯिрдХाрдУं' рдХे рддрд░्рдЬ рдкрд░ рд╣ी рд╣ोрдЧा।
- рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдк्рд░рддिрдоा: рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдиाрд╣рдЯा рдоें рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХी рдЖрджрдордХрдж рдк्рд░рддिрдоा рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХी рднी рдШोрд╖рдгा рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рд╣рд░िрдпाрд▓ो рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдЕрднिрдпाрди: рдкिрдЫрд▓े рджो рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рдХрд░ीрдм 18.54 рдХрд░ोрдб़ рдкौрдзे рд▓рдЧाрдП рдЧрдП рд╣ैं।
- рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг: рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╡िрд╢ेрд╖ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд 5 рдЬूрди 2025 (рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджिрд╡рд╕) рдХो рдХी рдЧрдИ рдеी।
3. рдЦेрд▓ рдЬрдЧрдд: рдЖрд░्рдпрди рдпाрджрд╡ рдХो рдЧोрд▓्рдб рдоेрдбрд▓
рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдоुрдХ्рдХेрдмाреЫ (Boxer) рдЖрдпрди рдпाрджрд╡ рдиे рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдХुрд░ुрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд 'рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЗंрдЯрд░ рдпूрдиिрд╡рд░्рд╕िрдЯी рдЧेрдо्рд╕ 2026' рдоें 75 рдХिрд▓ो рднाрд░ рд╡рд░्рдЧ рдоें рд╕्рд╡рд░्рдг рдкрджрдХ рдЬीрддा рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХ्рд░ीреЬा рдкрд░िрд╖рдж: рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдЬрдпрдкुрд░ рдоें рд╣ै।
- рдЧुрд░ु рд╡рд╢िрд╖्рда рдкुрд░рд╕्рдХाрд░: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХों (Coaches) рдХो рджिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдЦेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░।
- рдорд╣ाрд░ाрдгा рдк्рд░рддाрдк рдкुрд░рд╕्рдХाрд░: рдЦिрд▓ाреЬिрдпों рдХो рджिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдкुрд░рд╕्рдХाрд░।
4. рдк्рд░ेрд░рдгा рдЕрднिрдпाрди 2.0 рдФрд░ рдкैрд░ा рд╕्рд╡िрдоिंрдЧ рдЕрдкрдбेрдЯ
- рдк्рд░ेрд░рдгा рдЕрднिрдпाрди 2.0: рдпрд╣ рдЕрднिрдпाрди рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдмреЭाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
- рдкैрд░ा рд╕्рд╡िрдоिंрдЧ рд╡рд░्рд▓्рдб рд╕ीрд░ीрдЬ (рдЗрдЯрд▓ी): рднाрд░рддीрдп рдкैрд░ा рд╕्рд╡िрдоिंрдЧ рдЯीрдо рдХे рдХोрдЪ рдХे рд░ूрдк рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЕрдиुрднрд╡ी рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдПрдХ рдЧрд░्рд╡ рдХा рд╡िрд╖рдп рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рднाрд░рдд рдЕрднिрдпाрди: 2 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2014 рд╕े рд╢ुрд░ू।
- рдЛрд╖िрддा рднाрд░्рдЧрд╡: рдЗрди्рд╣ें рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣िрд▓ा рджिрд╡рд╕ рдкрд░ 'рдмेрд╕्рдЯ рдПंрдЯрд░рдк्рд░ेрди्рдпोрд░ рдЕрд╡ाрд░्рдб' рд╕े рдирд╡ाрдЬा рдЧрдпा рд╣ै।
ЁЯПЫ️ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी 'рд╡рди-рд▓ाрдЗрдирд░' рдбोрдЬ
- рдк्рд░िंрдЯ рдкैрдХ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी: рдЗрд╕рдХा рдкрд╣рд▓ा рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।
- рдлिрд╕рдХрд▓ рд╣ेрд▓्рде рдЗंрдбेрдХ्рд╕ 2026: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рд╡िрдд्рддीрдп рд╕्рдеिрддि рдХे рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рд╕ूрдЪрдХांрдХ рдЪрд░्рдЪा рдоें рд╣ै।
- рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдмрдЬрдЯ: рдмрдЬрдЯ 2026 рдоें рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдФрд░ рдкौрдзाрд░ोрдкрдг рдХे рд▓िрдП ₹130 рдХрд░ोрдб़ рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै।
1. рд╕ुрдЬрд╕ рдЕрдкрдбेрдЯ: рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рджрдмрджрдмा
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕ुрдЬрд╕ рдХी рддाреЫा рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рднाрд░рдд рдХी рдХुрд▓ рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा (Renewable Energy) рдХ्рд╖рдорддा рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдпोрдЧрджाрди 16% рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।
- рд╕ौрд░ рдКрд░्рдЬा: рд╕ौрд░ рдКрд░्рдЬा рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдпोрдЧрджाрди рджेрд╢ рдоें 27% рд╣ै, рдЬो рдЗрд╕े рднाрд░рдд рдХा рдЕрдЧ्рд░рдгी рд░ाрдЬ्рдп рдмрдиाрддा рд╣ै।
- рдПрдХीрдХृрдд рдКрд░्рдЬा рдк्рд░рдмंрдзрди: рдмिрдЬрд▓ी рдЦрд░ीрдж рдХी рд▓ाрдЧрдд рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдПрдХ 'рдПрдХीрдХृрдд рдКрд░्рдЬा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░рдгाрд▓ी' рд╡िрдХрд╕िрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी।
-
Static GK Dose:
- REDA (рд░ेрдбा): рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдКрд░्рдЬा рд╡िрдХाрд╕ рдЕрднिрдХрд░рдг рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा 1985 рдоें рд╣ुрдИ рдеी।
- RRECL: рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा рдиिрдЧрдо рд▓िрдоिрдЯेрдб (2002) - рд░ेрдбा рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕्рдЯेрдЯ рдкाрд╡рд░ рдХॉрд░рдкोрд░ेрд╢рди рдХो рдоिрд▓ाрдХрд░ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा।
- рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ोрд▓рд░ рдкाрд░्рдХ: рднреЬрд▓ा (рдЬोрдзрдкुрд░) - рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд╕ोрд▓рд░ рдкाрд░्рдХ।
2. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕ुрдЬрд╕ рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ी (One-Liners)
- рдиेрдЪрд░ рдЧाрдЗрдб рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг: рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдиेрдЪрд░ рдЧाрдЗрдб рдмрдирдиे рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг 'рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╡ाрдиिрдХी рдПрд╡ं рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕ंрд╕्рдеाрди, рдЕрд▓рд╡рд░' рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдПрдХ рдЬिрд▓ा рдПрдХ рдк्рд░рдЬाрддि (ODOS): рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬिрд▓े рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдк्рд░рдЬाрддि рдХा 'рдмीрдЬ рд╡рди' рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдХрдЪрд░ा рдоुрдХ्рдд рдЕрднिрдпाрди 2026: рдЗрд╕рдХा рдЖрдпोрдЬрди 16 рдлрд░рд╡рд░ी рд╕े 28 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рдХे рдмीрдЪ рдХिрдпा рдЧрдпा।
3. рдСрдкрд░ेрд╢рди рд╡рдЬ्рд░ рдк्рд░рд╣ाрд░ (Operation Vajra Prahar)
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдпрдкुрд░ рдоें рд╕ाрдЗрдмрд░ рдХ्рд░ाрдЗрдо рдХो рд░ोрдХрдиे рдФрд░ рдЕрдкрд░ाрдзिрдпों рдХी рдзрд░рдкрдХрдб़ рдХे рд▓िрдП 'рдСрдкрд░ेрд╢рди рд╡рдЬ्рд░ рдк्рд░рд╣ाрд░' рдЪрд▓ाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рдСрдкрд░ेрд╢рди рдХ्рд▓ीрди рд╕्рд╡ीрдк: рдоाрджрдХ рдкрджाрд░्рдеों рдХी рддрд╕्рдХрд░ी рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЬрдпрдкुрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХा рдЕрднिрдпाрди।
- рдСрдкрд░ेрд╢рди рдЕрд╕्рдоिрддा: рдмूंрджी рдЬिрд▓े рдоें рджेрд╣ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХी рдХुрдк्рд░рдеा рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП।
ЁЯПФ️ рднूрдЧोрд▓ рд╡िрд╢ेрд╖: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпाँ рдФрд░ рдЙрдж्рдЧрдо
|
рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ (Origin) |
рд╡िрд╢ेрд╖ рддрде्рдп |
|
|---|---|---|
|
рдЪрдо्рдмрд▓ рдирджी |
рдЬाрдиाрдкाрд╡ рдХी рдкрд╣ाреЬिрдпाँ (рдордк्рд░) |
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдмाрд░рд╣рдоाрд╕ी рдирджी। |
|
рдмрдиाрд╕ рдирджी |
рдЦрдордиौрд░ рдХी рдкрд╣ाреЬिрдпाँ (рд░ाрдЬрд╕рдоंрдж) |
рдкूрд░्рдгрддः рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдмрд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рдирджी। |
|
рдмाрдгрдЧंрдЧा рдирджी |
рдмैрд░ाрда рдХी рдкрд╣ाреЬिрдпाँ (рдЬрдпрдкुрд░) |
рдЗрд╕े 'рдЕрд░्рдЬुрди рдХी рдЧंрдЧा' рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। |
|
рд▓ूрдиी рдирджी |
рдиाрдЧ рдкрд╣ाреЬ (рдЕрдЬрдоेрд░) |
рдЗрд╕рдХा рдкाрдиी рдмाрд▓ोрддрд░ा рдХे рдмाрдж рдЦाрд░ा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। |
|
рд░ूрдкाрд░ेрд▓ рдирджी |
рдЙрджрдпрдиाрде рдХी рдкрд╣ाреЬी (рдЕрд▓рд╡рд░) |
рдЗрд╕े 'рд▓рд╕рд╡ाрд░ी рдирджी' рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं। |
ЁЯПЫ️ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдк्рд░ाрдЪीрди рд╕рдн्рдпрддाрдПँ (рдЙрдд्рдЦрдирди рд╡рд░्рд╖)
- рдмाрдЧोрд░ рд╕рдн्рдпрддा: 1967-70 (рднीрд▓рд╡ाрдб़ा - рдХोрдаाрд░ी рдирджी)।
- рдЖрд╣реЬ рд╕рдн्рдпрддा: 1953 (рдЙрджрдпрдкुрд░ - рдЖрдпреЬ рдирджी)।
- рдХाрд▓ीрдмंрдЧा: 1961-69 (рд╣рдиुрдоाрдирдЧрдв़ - рдШрдЧ्рдШрд░ рдирджी)।
- рдЧिрд▓ौंрдб рд╕рдн्рдпрддा: 1959-60 (рд░ाрдЬрд╕рдоंрдж - рдмрдиाрд╕ рдирджी)
ЁЯУЕ рджैрдиिрдХ рдХрд░ंрдЯ рдЕрдлेрдпрд░्рд╕: 12 рдоाрд░्рдЪ 2026 (рднाрдЧ-4)
1. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕ुрдЬрд╕: рд╢्рд░ीрд░ाрдо рд╡ाрдЯिрдХा рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг
рдЬैрд╕ा рдХि рд╣рдордиे рдкрд╣рд▓े рдЪрд░्рдЪा рдХी, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕рд░рдХाрд░ рд╣рд░िрдпाрд▓ी рдмреЭाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╢्рд░ीрд░ाрдо рд╡ाрдЯिрдХाрдПं (рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬिрд▓े рдоें 2) рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।
- рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдк्рд░рддिрдоा: рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдиाрд╣рдЯा рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдпрд╣ рдЖрджрдордХрдж рдк्рд░рддिрдоा рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдкрд░्рдпрдЯрди рдФрд░ рдк्рд░ेрд░рдгा рдХा рдирдпा рдХेंрдж्рд░ рдмрдиेрдЧी।
- рдмрдЬрдЯ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди: рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдФрд░ рдкौрдзाрд░ोрдкрдг рдХे рд▓िрдП ₹130 рдХрд░ोрдб़ рдХा рднाрд░ी-рднрд░рдХрдо рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै।
-
Static GK Dose:
- рдЦेрдЬрдб़ी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рд░ाрдЬ्рдп рд╡ृрдХ्рд╖ (1983 рдоें рдШोрд╖िрдд)। рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдирдпा 'рд╕рдЦ्рдд рдХाрдиूрди' рд▓ाрдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।
- рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдХी рдХुрд▓ рд▓ंрдмाрдИ: 692 рдХिрдоी (рдЧुрдЬрд░ाрдд рд╕े рджिрд▓्рд▓ी рддрдХ), рдЬिрд╕рдоें рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 80% рднाрдЧ (550 рдХिрдоी) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рд╣ै।
2. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕ुрдЬрд╕ рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ी (Static Dose)
- рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा: рднाрд░рдд рдХी рдХुрд▓ рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдпोрдЧрджाрди 16% рдкाрд░ рдХрд░ рдЪुрдХा рд╣ै।
- рд╕ौрд░ рдКрд░्рдЬा: рджेрд╢ рдХी рдХुрд▓ рд╕ौрд░ рдКрд░्рдЬा рдХा 27% рдЕрдХेрд▓े рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
- рдирдИ рдКрд░्рдЬा рдиीрддि: рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдмिрдЬрд▓ी рдЦрд░ीрдж рд▓ाрдЧрдд рдХрдо рдХрд░рдиे рд╣ेрддु 'рдПрдХीрдХृрдд рдКрд░्рдЬा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░рдгाрд▓ी' рд╡िрдХрд╕िрдд рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै।
ЁЯЦе️ рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी (IT) рдПрд╡ं рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдЬ्рдЮाрди
(CET, Lab Assistant рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдПрдЧ्рдЬाрдо्рд╕ рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖)
- рдЗрдирдкुрдЯ/рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдпुрдХ्рддि: рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЪрд░्рдЪा рдоें рд░рд╣ा рдХि VDU (Video Display Unit) рдПрдХ 'рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ' рдпुрдХ्рддि рд╣ै, 'рдЗрдирдкुрдЯ' рдирд╣ीं।
ЁЯПЫ️ 'рд╕्рдоाрд░्рдЯ' рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╡िрд╢ेрд╖ (Old is Gold)
(рд╡िрдЧрдд рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЖрдП рд╣ुрдП рдк्рд░рд╢्рди рдЬो рдлिрд░ рд╕े рдкूрдЫे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं)
|
рд╡िрд╖рдп |
рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп |
|---|---|
|
рдкрд╣рд▓ा рд╕्рдкाрдЗрд╕ рдкाрд░्рдХ |
рдЬोрдзрдкुрд░ |
|
рдордХ्рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди |
рдЪिрдд्рддौрдб़рдЧрдв़, рднीрд▓рд╡ाрдб़ा, рдЙрджрдпрдкुрд░ |
|
рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рдЕрдХाрджрдоी |
рдмीрдХाрдиेрд░ (рднाрд╖ा, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि) |
|
рдпुрдЧрд▓ рдиृрдд्рдп |
рд╕ंрдХрд░िрдпा (рдХाрд▓рдмेрд▓िрдпा рдЬाрддि) |

0 Comments